Drie redenen om in Engeland te wonen

Would you believe it? Ruim een maand heb ik alle weekenden doorgewerkt (ik moest zelfs anderhalve week mijn blogstukje overslaan), en steeds was het stralend zonnig buiten; ik kon het goed zien vanachter mijn laptop. Afgelopen weekend het eerste zonder werk in lange tijd, en jawel, het hele weekend regen, kou en bewolking. En maandag en dinsdag was het weer stralend zonnig. Eerder gaf ik hier al hoog op van het klimaat in Oost-Engeland, maar wat heb je aan die gunstige gemiddeldes als alle regen nou net in je vrije weekend valt? Maar dit is geen stukje over de wet van Murphy, maar over drie redenen waarom het zo fijn is in Engeland te zijn.

1. De zwakte van het pond is goed voor de export
Dat komt me goed uit, want volgende week ga ik naar Amsterdam en zal ik een pot marmelade en christmas pudding exporteren. Er wordt me verteld dat het ten opzichte van de euro - en vrijwel alle andere valuta ter wereld - kelderende pond dan misschien niet fijn is voor vakanties aan de costas en op de pistes, maar dat het 'goed is voor de export'. Een beetje jammer is daarbij wel dat het Verenigd Koninkrijk eigenlijk niets meer maakt of groeit dat andere landen willen hebben. Ja, het is een van de grootste economien van de wereld, maar dat is allemaal financien, banken, rondom The City in Londen als mondiaal financieel centrum (nou ja, samen met New York dan). Maar ja, die sector gaat de laatste maanden niet zo fantastisch meer. Maar ach, zegt het nieuws, de zwakke pond is wel goed voor de export. Het bijbehorende filmpje van het BBC nieuws komt niet verder dan een vouwfietsenfabriekje, en Channel 4 nieuws heeft een exporteur van afgedankte tweedehands Black Cab (taxi's) gevonden. Als we de export toch niet hadden.
Mocht je het gemist hebben, na een lange daling sinds ik hier ben sinds September 2007 is het pond nu echt in een vrije val. De pond was toen ik hier kwam € 1,50, nu € 1,10, en The Observer kopte afgelopen zondag dat je bij wisselkantoren in Londen inmiddels minder dan een euro voor je pond krijgt. Mijn salaris is dus een derde minder waard. Maar gelukkig kan ik nog potten marmelade exporteren.

2. De politie is hier nog je beste vriend
Zo wordt je netjes gewaarschuwd dat het om politie gaat voordat je wordt geexecuteerd in de metro. Dat is natuurlijk extra verhelderend als de politie op het punt staat je per vergissing te executeren, omdat ze je voor een terrorist houden. Dan weet je toch waar je aan toe bent, niet, en dat ze het zo slecht niet menen, ook niet als ze de verkeerde neerschieten. OK, je bent misschien Braziliaan in plaats van Ethiopier, hebt helemaal geen baard, en je spijkerjack kan gemakkelijk worden verward met een verdacht dikke winterjas. En de politie identifieert je zonder foto's van je bij zich te hebben, en de instructies via hun oortelefoontjes zijn nauwelijks hoorbaar; maar dat kan de beste overkomen niet? Ze kunnen maar beter schieten. Voor de zekerheid. Helemaal terecht dus dat alle verantwoordelijken voor je executie bij klaarlichte dag gepromoveerd worden, er niemand gestraft wordt. En volledig terecht ook dat het gerecht de jury beperkt tot de oordelen 'zelfverdediging' en 'we weten het niet'. 'Doodslag' zou ongepast zijn, dat snap je. De politie is je beste vriend. Erg vervelend dan ook dat geen van de passagiers in het metro-rijtuig zich herinnerden dat de agenten 'stop, politie' riepen, voordat ze je neerschoten. Je snapt dat die agenten dat toch maar beter onder ede konden volhouden. Ze huilden erbij. Ze waren namelijk je beste vriend. Volledig terecht dan ook dat het gerecht de jury instrueerde 'niet op basis van emotie en meeleven met je moeder' te oordelen, maar wel de tranen van de politieagenten die je neer moesten schieten mee te laten wegen. Ook erg vervelend dat sommigen dat maar niet door willen hebben; ondankbaar zijn ze.

3. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden
Die softe Verenigde Naties en mensenrechtenactivisten snappen niet dat je kinderen af en toe wat steviger moet aanpakken; dat is voor hun eigen bestwil. Het is daarom goed dat de overheid hier vasthoudt aan het gebruik van pijn en lijfstraffen voor kinderen in de gevangenis. Wel in 'uitzonderlijke omstandigheden' natuurlijk, we zijn geen barbaren. We noemen het dan ook geen lijfstraffen, maar 'pain compliance restraint techniques', dat klinkt al een stuk beschaafder, niet? Een karateklap op de neus bijvoorbeeld, of een techniek genaamd de 'seated double embrace', zijn heel acceptabele pijntechnieken. En de regels zeggen dat er gewaarschuwd moet worden vantevoren, en er liefst een verpleegkundige aanwezig is, voor de zekerheid. Nogmaals, we zijn geen barbaren. Ja, natuurlijk, voor volwassenen zou dit martelen heten, maar kinderen zijn net als vissen, nietwaar, zonder echte gevoelens. En ja, af en toe moet er een gevangeniskind naar het ziekenhuis vanwege wat uit de hand gelopen pijntechnieken - zes afgelopen jaar - en in 2004 overleden twee kinderen, 14 en 15 jaar, maar ja, waar gehakt wordt vallen spaanders. En die van 14 pleegde zelfmoord na gebruik van die technieken, dus dat telt eigenlijk niet. En ja, hier kunnen kinderen vanaf 10 jaar de gevangenis in; bij die harde Schotten zelfs vanaf 8 jaar. Dus, mocht je kind van het rechte pad raken, dan kan je ervan op aan dat de overheid hem of haar met vaste hand corrigeert.

Dit zijn slechts drie kleine voorbeelden van hoe goed we het hier in Engeland voor mekaar hebben. Iemand een pot marmelade? Of misschien een vouwfiets?

Missie

Soms maak je iets onverwachts mee. Afgelopen zaterdag hielp ik een bekende bij het wekelijks uitdelen van soep, koffie en boterhammen aan daklozen in het centrum van Sheffield. Er had iemand afgezegd, dus ik kon invallen. Een aparte ervaring, warme soep uitdelen aan hongerige en koude daklozen terwijl een straat verder half Sheffield aan het stappen was op zaterdagavond. Maar dankbaar werk. De soep-uitdelers waar ik meehielp waren van een kerk, maar een vrijzinnige; geen bekering in ruil voor soep dus (zoals soms wel het geval is: eten in ruil voor zieltjes, of op z'n Amerikaans, 'will pray for food') - anders had ik ook niet mee gedaan.
Des te verbazingwekkender dat halverwege een soep etende bebaarde dakloze mij aansprak of ik wel Christen was. En zo nee, dat ik nog gered kon worden voor het te laat was. Jezus zou mijn redder zijn, zoals het de zijne was geweest. Hij was volledig van het juiste pad geweest, had gedronken, gespoten en gestolen, maar sinds Jezus in zijn leven was was alles goed. OK, hij zag er nog steeds wat haveloos uit, maar dat zou ook allemaal goed komen. En hij gaf me een paar wervende foldertjes mee, om vervolgens de andere soepuitdelers te bewerken, die naar zijn mening duidelijk niet Christen genoeg waren. Dus de kerk-soepuitdeel-organisatie werd bekeerd door de dakloze. Nu ja, voor niets gaat de zon op.

Hangfietsers

Een van de eesrte stukjes die ik hier schreef was over fietsen in Engeland. Na anderhalf jaar hier op de fiets ben ik iets minder laconiek over hoe veilig het hier is om te fietsen; fietsers zijn raar, en auto's zijn niet echt bereid een stuk weg op te geven. En zoals veel zaken is het hier sterk gerelateerd aan sociale klasse. Forensen op de fiets is toch vooral iets voor een milieubewuste middenklasse, voor geitenwollesokken en Guardianistas.
Des te opvallender is de keuze van Sheffieldse hangjongeren voor hun favoriete vervoersmiddel: de BMX. De gemiddelde hangjongere, met hoodie, Wayne Rooney-coupe, sportschoenen, en blikje bier, rijdt rond - of beter hangt rond - op een mini BMX. In tegenstelling tot het Europese vasteland is de brommer of scooter hier nooit aangeslagen. Je ziet ze egenlijk nergens. In plaats daarvan hangen hangjongeren op hun BMX-en te hangen, en fietsen in zwermen door de straten. Natuurlijk bedreigend voor de oppassende burger zich in groepen bewegend, en meestal over de stoep oude omaatjes van hun sokken fietsend; daar zijn het hangjongeren voor. Maar, milieuvriendelijker en gezonder dan onze john & anita op de Citta is het wel.
Dat milieubewuste en gezonde os over op de 18everhaardag van de hangjongere, wanneer een blauwe Subaru of opgevoerde VW Golf met spoilers, gangsta-velgen en mega sound system het favoriete verviersmiddel van de hangjongere is. Nou moet de gemiddelde hangjongere hard werken voor z'n Subaru. Dit in tegenstelling tot mijn studenten, die een stuk beschermder zijn opgevoed. Tot mijn verbazing heeft een goed aantal van mijn eerstejaars studenten - 18-jarigen - een auto. Niet in Sheffield, maar thuis bij hun papa en mama. Die auto hebben ze dan ook van hun pappie en mammie gekregen. Iets waarvan ik dacht dat het toch meer een Amerikaanse middenklasse-gewoonte was, je kinderen op hun rijbewijs-verjaardag een auto kado te doen. Die laten ze dan thuis en nemen in Sheffield de bus. Als ze nou een fiets hadden gekregen hadden ze daar nog wat aan gehad hier; zelfs als het maar een BMX was.

Vier glazen per dag - en gaat u maar rustig slapen

De regering zegt: Mannen wordt aanbevolen drie tot vier glazen alcohol per dag te drinken, vrouwen twee tot drie. Wel, dat is natuurlijk niet precies wat de Britse regering zegt, maar dat is zoals de officiele alcohol richtlijnen meestal worden weergegeven in de media. Als aanbevolen hoeveelheiden. In Nederland heet dat toch, misschien wat ambitieus, de maximale hoeveelheid.

En zelfs wat de Britse regering wel precies op haar website aanraadt is nogal vaag, en weinig ambitieus: 'wij raden aan dat mannen niet regelmatig meer dan 3-4 eenheden alcohol per dag moeten drinken, en vrouwen 2-3. Regelmatig wil zeggen elke dag of de meeste dagen van de week'. En er wordt expliciet bij gezegd dat normaal gebruik van 3-4 glazen per dag geen gezondheidsrisico's met zich meebrengt. En bovendien wordt een 'eenheid' in de praktijk hier al snel een pint.

Meer negatieve effecten claimen in alle gevallen zal misschien niet wetenschappelijk te verantwoorden zijn, maar veel matigende wervende kracht gaat er niet van uit. En dat is raar, want er is genoeg ophef over alcoholproblemen hier. En als je op een zaterdagavond op West Street in Sheffield kijkt is dat geen verrassing. Voor diegenen die hier nog niet op bezoek zijn geweest... wel, je kan je een avond binge drinking in een Noord-Engelse stad voorstellen.

En er is genoeg bezorgdheid over. Vooral in September, als politici terug komen van vakantie in Toscane of Zuid-Frankrijk, en plotseling iedereen vindt dat Engeland een 'European café-culture' moet hebben. Ze bedoelen daar mee het glaasje wijn op een terrasje in een lieflijk uitzicht over velden met zonnebloemen. Niet die Franse vrachtwagenchaufeur met een fles wijn bij het ontbijt; of de Oktoberfest-cultuur van inhaken en bier per liter; of kratjes Grolsch staelen in het jeugdhonk. Dat vermoed ik in elk geval.

Maar daar komt natuurlijk niets van terecht, en dat snapt iedereen eigenlijk ook wel. Je kan nog zo hard roepen dat het getatoeerde dronken bierbuik-plebs (want die worden natuurlijk impliciet bedoeld) glaasjes Bordeaux moet gaan nippen; maar zo werkt het niet.

Wat wel werkt, denkt men, is de prijs van alcohol verhogen. De accijnzen op alcohol zijn hier al het hoogst van Europa. Daardoor is een fles bier in de supermarkt bijna even duur als eenzelfde hoeveelheid in de pub. Maar toch is vrijwel iedereen hier die zegt er verstand van te hebben het erover eens dat het aan de 'schandalig goedkope drank' ligt. Daarbij vergetend dat drank in die paradijslijke Europese café-culture-cafés helemaal spotgoedkoop is. Om niet te spreken van de Europese supermarkten.

Maar ja, prijsverhogingen dus als oplossing. Met de aanname dat alcoholmisbruik van mensen die zich meer financieel kunnen veroorloven geen probleem is. Of, eerder, met als resultaat dat mensen die het zich niet kunnen veroorloven een nog groter deel van hun budget aan alcohol zullen blijven besteden.

De doelgroep met die maatregelen zijn ongetwijfeld jongeren. Maar daar ligt denk ik helemaal het probleem niet. Als je vergelijkt waarin acoholgebruik in Engeland verschilt met landen als Nederland en Duitsland, is het niet de goedkope alcohol, en niet de cafe-cultuur, maar de leeftijd waarop het nog als acceptabel wordt gezien regelmatig dronken te worden. Toen ik in Londen studeerde deden mijn medestudenten stoer over zoveel mogelijk drinken, met behulp van drinkspelletjes, zoals wij in Amsterdam al niet meer sinds de middelbare school stoer vonden. En als je op West Street rondkijkt zie je net zo goed veertigers en vijftigers ladderzat als tieners. In Nederland en Duitsland ontgroeien de meeste mensen hetb drinken om het drinken op een gegeven moment, terwijl het hier de norm blijft. De kern van het probleem zijn niet de jongeren, maar de ouderen. Maar ja, de normen van volwassenen in twijfel trekken is natuurlijk heel wat lastiger dan wat Breezers in prijs te verhogen. Zeker als je al niet verder komt dan het aanbevelen van vier glazen per dag.

De verkeerde keuze

De BBC, als baken van diepgravende en betrouwende berichtgeving, heeft werelwijd een ijzersterke naam. En als je naar de website, nieuwszenders, en vormgeving kijkt is dat terecht. Maar het binnenlandse televisie aanbod lijkt af en toe weinig opheffender dan de spelletjes en shows die je overal op TV hebt. het ontbijtprogramma van de BBC bijvoorbeeld biedt een paar seconden wereldnieuws, vijf minuten lokaal (in mijn geval Yorkshire) nieuws, en de rest gevuld met 'plugs' van de eigen TV programma's.
Zo worden we bijna dagelijks op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen in 'Strictly come Dancing'(het Nederlandse equivalent heet geloof ik Dansen met de Sterren?). Vooral nu er nogal wat ophef over is ontstaan. In het programma doen bekende britten (BBs) een dansje elk in een koppel met een professionele danser, worden beoordeeld door een 'vakjury', en vervolgens wordt er steeds een koppel weggestemd door 'het publiek thuis'. Bekend systeem.
Wat was er gebeurt? De bekende journalist John Sergeant besefte dat hij totaal net kon dansen, en maakte elke keer wat theater, grappen en grollen in plaats van een serieuse dansvoorstellinbg. Hij en zijn danspartner werden elke keer afgekraakt door de dansvakjury, maar 'het publiek' stemde massaal op hem, en hij overleefde steeds onwaarschijnlijker rondes tegen veel beter dansende koppels. Tot het moment waarop de leden van de vakjury wanhopig de natie opriepen voor het echte dansen te stemmen. Zij namen het kennelijk een stuk serieuzer dan de kijkers.
De vakmensen wisten het duidelijk het best, maar het volk stemde massaal voor wat toch echt duidelijk de slechtste danskandidaat was. Een raadsel. Het moest allemaal nog maar eens helderder uitgelegd worden door de vakjury, onder meer op ontbijt TV en in alle tabloids. De parallelen met het functioneren van democratie in het algemeen, en bijvoorbeelde de Nederlandse democratie het afgelopen decennium in het bijzonder, zijn makkelijk te trekken.
Vandaag maakte Sergeant bekend dat hij zich terugtrok uit Strictly come Dancing; de grap had lang genoeg geduurd.

How to speak English

Ik woon nu ruim een jaar in Engeland, maar ik heb niet echt het idee dat mijn Engels heel erg verbeterd is. Ik merk dat ik als ik moe ben, na drie kwartier hoorcollege bijvoorbeeld, ik meer naar woorden moet zoeken. En het moeilijkst blijft mensen verstaan. Van alle categorieen waarin je een taal kan leren - luisteren, spreken, schrijven, lezen - blijft de categorie die je meestal als eerste onder de knie hebt, luisteren, uiteindelijk het meest weerbarstig. Met veel ruis in de pub en accenten blijft het moeilijk mensen volledig te volgen.
Maar waar ik wel vooruitgang mee merk is het herkennen van accenten. Ik mag dan mensen niet verstaan door hun accent, ik weet wel steeds meer waar die accenten vandaan komen.
We kennen natuurlijk allemaal Iers, Schots, en Welsh. Wel, als opfrisser, dis is Schots:

En dit zijn een Ier en een Welshman die met elkaar Engels praten:


Maar dan Engeland zelf.
Een accent wat ik zeker niet kende voor ik hier kwam is het Yorkshire accent dat ze hier in Sheffield spreken. Erg mooi is het niet, het klinkt een beetje alsof je met een verstopte neus spreekt. Speciaal in Sheffield is dat ze 'the' als 't' uitspreken'; 'I'm taking t bus. Deze mevrouw beweert dat haar Huddersfield accent net weer wat anders is, maar voor mij klinkt het net zoals in Sheffield, in elk geval goed plat Yorkshires:

Ik heb een aantal collega's uit het Noord-Oosten, en daar in Newcastle heet het accent 'Geordie', en zo klinken ze, schattig he:

'Scouse' daarentegen, het Liverpool accent, hoog en zangerig, maar zeurderig:

In Birmingham schijnen ze Brummie te spreken, en iedereen vertelt me dat het een heel erg plat, uitgesproken accent is, en dat Birminghammers erdoor direct als dom en traag worden herkend. Ik herken Brummie nog niet zo, en ook deze gast is weinig hulp:

Misschien dat Frouke me kan helpen met Brummie-speak?
En dan als laatste natuurlijk East End Londens, toch weer erg bekend, zo ongeveer alle medeklinkers inslikkend, behalve de r, die een w wowdt:

Enclaves

Een paar dagen te laat, het is toch echt geen woensdag meer. Ik was deze week weg uit Sheffield; mijn onderzoeksgroep en collega's uit Roskilde hielden samen een paar heidagen met onze PhD studenten in Hebden Bridge. Erg interessant, leerzaam, en vermoeiend. Het theoretisch thema was 'visitors, strangers, denizens', breed genoeg om ieders onderzoek onder te vangen.

Het stadje waar we bezoekers waren was in elk geval vreemd genoeg. Hebden Bridge, midden in het ennine geberget tussen Manchester, Leeds/Bradford en Sheffield, is op het eerste gezicht een typisch bouwvallig voormalig industrieplaatsje in een prachtige omgeving van steile heuvels en bossen. En zo zijn er tientallen plaatsje hier. Maar, Hebden Brigde ligt wel erg schattig tussen de heuvels, en maar 30 minuten met de trein van Manchester. Het is daarom de laatste decennia uitgegroeid tot een welvarende 'exurb' tussen de heuvels, en een ruraal/suburbane enclave voor kunstenaars, intellectuelen, en vooral homos en lesbos die liever niet in Manchester zelf wonen. Allemaal erg alternatief, liberaal, en welvarend dus. Het centrum is vol met biologische winkels, luxe modewinkels, wijn-bars, yoga-centra, goede restaurants, en lingeriewinkels. Wat anders dan de fish & chips shops, stamkroegen en dichtgetimmerde postkantoren die je normaal in dit soort industrieplaatsje hebt.

Hebden Bridge is echt een alternatieve enclave, en gaat erg ver daarin. De stad heeft het leveren van plastic tasjes officieel verbannen. En het was deze week bonfire week, en we misten net het bonfire feest zondag, met biologisch vuurwerk, no less.

Yuppie-enclaves bezoeken was sowieso mijn thema van de week. Afgelopen zondag was ik in Leeds, om met een voormalige collega die nu in Manchester woont en werkt een concert van de Braziliaanse Seu Jorge te bezoeken. Het concert was fantastisch, een mix van samba, raggae, Braziliaanse ballads, en David Bowie covers. Het was ook fijn in Leeds te winkelen. Leeds is misschien te grot om een enclave te noemen, een oude industriestad zoals Manchester en Sheffield, maar Leeds heeft zich meer dan welke stad dan ook in het Noorden aangepast aan postmodern capitalisme. Het is de shopping-hoofdstad van het Noorden, vol luxe winkels, en inwoners die daarop af komen, de yuppie-loft conversion waarin om ze te huisvesten. Leeds heeft de eerste Harvey Nichols vestiging buiten Londen; 'Harvey Nicks', het favoriete Londense warenhuis van de dames van Absolutely Fabulous.

Leeds