Engels Eten

Met michelin-sterren verzamelende Gordon Ramsays en Heston Blumenthals, en dagelijks reeksen kookprogrammas op TV, is Engeland het nieuwe gastronomische mekka van de wereld. Dat hoor en lees je regelmatig, en met een wel heel oppervlakkige blik zou je het nog geloven ook. Ik mag graag kijken naar programma's als The Restaurant, Masterchef, en Great British Menu. En aan de hoeveelheid van dergelijke programma's te zien zijn ze erg populair. De kwaliteitskranten hebben wekelijkse food-bijlages en oude stoffige pubs omgebouwd tot 'gastro-pub' verroveren Engeland. Maar, dat alles is maar een dun vernislaagje; eten in Engeland is nog altijd weinig verfijnd. Misschien dat restaurant-recencenten in een wereldje in centraal Londen leven waar het mogelijk is hosannah te roepen over de Britse gastronomie, maar in de rest van het land is het een stuk treuriger.
In restaurants zijn de namen van gerechten veelbelovend, net zoals de recensies in lokale suffertjes, maar als je er daadwerkelijk gaat eten blijkt dat de gemiddelde Brit toch nog vooral veel vet, saus en gesmolten kaas wil, met grote glazen bier of wijn. Met het economisch herstel van Sheffield de laatste vijf tot tien jaar heb je een constant groeiende overdaad aan restaurants, maar het aantal plekken waar echt goed gekookt wordt valt zwaar tegen. Voor elk redelijke restaurant heb je er vijf met een ambitieus concept, gelikte marketing, en veelbelovende menukaart, maar teleurtellende borden voedsel die alleen met een scheut vet en alcohol gered kunnen worden.
Het is ook niet ver van hier, in Rotherham, dat Jamie Oliver langskwam op een school (met de opwekkende naam Rawmarsh Comprehensive) om de schoolmaaltijden gezond te maken. De moeders van de obese koters konden al dat hippe gezonde groenten-gedoe niet waarderen en voerden hun kinderen patat, hamburgers en fish&chips door het hek van de school.
Het is makkelijk hierom te lachen (en terecht), en om het af te doen als domheid en onwetendheid, maar je moet het eerder lezen als een actief protest van de arbeidersklasse (en als je het over een 'comprehensive' (staatsschool) in Rotherham hebt heb je het over armoede en problemen) tegen vertegenwoordigers van de culturele elite die ze vertellen wat ze moeten eten, wat ze lekker moeten vinden, en hoe ze zich moeten gedragen; het opdringen van culturele gebruiken geassocieerd met de hogere middenklasse zonder dat ze de economische mogelijkheden krijgen die horen bij diezelfde hogere middenklasse. Jamie Oliver als een 21e- eeuwse Marie-Antoinette die het gepeupel aanspoort toch vooral cake te eten. Hij zal het niet zo bedoeld hebben. Maar als een snelle jongen in merkkleding, met stijlvol halflang haar en in een grote auto moeders in Rotherham komt vertellen dat ze hun kinderen courgette en tofu moeten voeren is dat wel hoe het over komt. Want lekker, gezond, goed gekookt eten (liever geen courgette met tofu alsjeblieft) is iets voor de elite. Een appel kost drie keer zo veel als een worstje.
Nee, geloven in een Britse culinaire renaissance is met oogkleppen op kijken naar de groep mensen die het beeld op televisie, en op plekken waar programmamakers komen, bepaalt en jezelf voor de gek houden.
Maar ja, je moet zelf ook wat. En wat ze wel goed doen, beter dan Nederland in elk geval, is de traditie van de warme zondagse lunch met de hele familie, een Sunday roast. Samen met de dikke stapel zondagskranten en een mooi wandelgebied voor de deur, een vast recept voor een glorieuze zondag. Afgelopen weekend waren mijn ouders op bezoek, een goede gelegenheid om naar een ouderwetse pub in de Peaks te rijden om aan te schuiven bij een prima huisgekookte venison-pie, met gooseberry crumble toe.

PS. Kijk eens aan, ik schrijf een stuk en The Guardian volgt :). Hier een uitstekend artikel van Felicity Lawrence uit The Guardian van vandaag over eten en sociale klasse in het VK naar aanleiding van een documentaireserie van Jamie Oliver: http://www.guardian.co.uk/lifeandstyle/2008/oct/01/foodanddrink.oliver

PPS. De link naar de video over door het schoolhek patat-voerende moeders doet het bij mij wel, misschien is hij alleen vanuit het VK te zien. Hier in elk geval de link van het bijbehorende BBC-artikel: http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/south_yorkshire/5349392.stm

It's just like Kew Gardens!

En plotseling waren ze er, afgelopen zondag. De eerstejaars, allemaal met hun ouders, IKEA-lampjes en gloednieuwe laptops uitladend bij hun Halls of Residence, en daarna voorzichtig een verkenningstochtje, met ouders, door deze enge industriestad vol plebs in het het Noorden makend (de meeste van onze studenten komen uit het relatief welvarende Zuiden van Enegland). Of, dat dachten ze aan te treffen, maar de universiteit ligt in het lommerrijke westen van de stad, en je zag dat het de ouders allemaal heel erg meeviel, dat Noorden (de studenten maakt het niet zo uit als er maar bier is).
Het weer zal ook hebben meegeholpen, het was afgelopen weekend heerlijk zonnig. De artikelen die ik zondagmiddag moest lezen heb ik dan ook op een bankje in het park gelezen, in de Botanical Gardens (niet te verwarren met de nieuwe Wintergardens in het centrum betaald met millenium-geld). En ik maakte meteen wat foto’s. Veel ouders en hun nestverlatend kroost hadden ook hun weg naar de botanische tuinen gevonden, zoveel attracties heeft Sheffield om eerlijk te zijn niet. Ik hoorde een moeder vol verbazing uitroepen: ‘het is net Kew Gardens!’ En ja, het heeft wel wat van de koninklijke botanische tuinen van Kew in Londen. Dat had mevrouw niet verwacht in het industriele Noorden. Ze kan met een gerust hart terug naar het Zuiden, haar zoon studeert dan toch nog in een stad met iets geciviliseerds als botanische tuinen. Niet dat haar zoon er veel meer van zal meemaken, want hij zal net als alle eerstejaars niet veel meer zien van de stad dan de pubs rond de universiteit en in het centrum.

Botanical Gardens

You'll never walk alone...

Ik begeleid komend jaar negen afstudeerscripties, en een daarvan heb ik al moeten verbieden te doen wat hij van plan was vanwege ethische overwegingen. Niet mijn ethiek, maar die van de universiteit. Hij wilde onderzoek doen naar de sociale effecten van skate-parken als speelplaatsen voor tieners als potentiele hangjongeren, en daarvoor 16-jarige skaters en niet-skaters interviewen. Het was geen briljant voorstel, maar voor de student een geschikt project. Alleen, uuniversiteitsregels stellen dat studenten geen kinderen (dat wil zeggen onder de 18) mogen betrekken in hun onderzoek. En dat geldt ook voor 16-jarige skaters. Ouders zouden wel eens kunnen protesteren, en universiteitsbestuurders zijn als de dood voor negatieve publiciteit. 'Opdringeringe studenten vallen kinderen lastig', 'Mijn dochter werd gebruikt voor wetenschappelijk experiment'; ze zien de tabloid-koppen al voor zich. Nee, mijn student zal het met 18-jarige skaters moeten doen. Nu is daar misschien wat voor te zeggen, maar het sluit naadloos aan bij veel twijfelachtige angst over de kwetsbaarheid van kinderen.
Eerder schreef ik al over algemene health & safety paranoia hier. Maar een heel specifieke hysterie heerst er over pedofilie met bijbehorende bizarre stappen die mensen nodig achten om hun kinderen te beschermen. Zo was er eerder dit jaar ophef over een lagere school in Essex die op de webpage van de school op alle foto's van kinderen hun hoofden met 'smileys' had bedekt. Dat het hele punt van een schoolfoto is dat je je eigen gezicht en dat van je vriendjes erop kan herkennen was het hoofd van de school in haar ijver om de kinderen tegen 'internet-pedofielen' te beschermen ontgaan.

Je kan ter verklaring van die pedo-hysterie natuurlijk de echo's van een Victoriaanse sexuele moraal en puritanisme van stal halen, of juist een doorgeschieten van het relatief moderne onderscheid tussen kind en volwassene. Maar dan begeef je je op glad ijs en in de hoek van de Nederlandse 'pedo-partij'. Pedofilie is ernstig en verdient een nuchtere effectieve aanpak, geen paranoia waarbij achter elke boom in Engeland een pedofiel lijkt te schuilen. De tabloids, altijd in voor het opkloppen van massa-hysterie, zeker als het vaag iets met sex te maken heeft, zijn de grote schuldigen. Maar de autoriteiten die dit aangrijpen om zich via draconische maatregelen populair te maken net zo zeer. En zeker als alles geoorloofd lijkt in de strijd tegen iedereen die je maar van pedofilie kan verdenken wordt het ronduit eng. Zeker als zo ongeveer iedereen die buiten de mainstream van de maatschappij valt een doelwit wordt.
Zoals bijvoorbeeld deze week met een nieuw hoogtepunt in de stad Telford. De gemeenteraad daar heeft de lokale politie opgedragen iedereen die in zijn eentje een wandeling door het stadspark maakt te ondervragen en zo nodig te arresteren als ze geen goede reden hebben voor die solistische wandeling. In je uppie een wandeling maken is namelijk verdacht, en een eenzame wandelaar zou zo maar eens een enge pedofiel kunnen zijn. En dus werd bijvoorbeeld recent een anti-klimaatveranderings demonstrant die in een pinguinpak in het park pamfletten uitdeelde het park uitgezet, omdat zij alleen was en niet kon aantonen dat ze geen pedofiel was. Een woordvoerder van de gemeente verdedigde de maatregel en stelde dat ze het recht hebben mensen de vragen wat ze in het park doen om kinderen te beschermen. 'Otherwise it's a free-for-all where they can come and do what they want'. Free-for-all, een park dat vrij toegankelijk is voor iedereen? Stel je voor!

Terug

Daar zijn we weer. Terug in Sheffield, en terug met bloggen. Wat aanvankelijk een jaartje Sheffield was is tenminste nog een jaar extra geworden, en de bookies zullen de odds dat ik ook het jaar erna nog hier zit best hoog inschatten. Ik woon in Sheffield. Punt.

En bij terugkomst ben ik meteen van werkkamer op de universiteit verhuisd. Zelfde verdieping, niet meer met uitzicht op het park maar aan de andere kant met uitzicht op de stad en de heuvels erachter (zie foto). Ik kijk nu rechtreeks uit op de langste kunstmatige skibaan van Europa. Een verbetering? Ach, in elk geval een weidser uitzicht, en verandering van spijs doet eten. Het is in elk geval wel een ruimere kamer, geschikter voor het ontvangen van tutees.

En die tutees, en alle andere studenten komen er al snel aan. Nog anderhalve week en de colleges beginnen weer, en de week ervoor al, maandag dus, komen de eerstejaars op introweek. Het is dus voorbij met de zomerrust, en mijn tijd wordt nu al volledig ingenomen met het voorbereiden van nieuwe colleges. Ik zal tijd proberen vrij te blijven maken voor een stukje elke woensdag.

Ik ga op reis en ik neem mee

Weer

Het jaar Sheffield is voorbij, volgend jaar nog een jaar, maar eerst morgen naar Amsterdam. Een laatste bericht voor dit jaar dus, en meteen twee, omdat ik vorige week had overgeslagen na een beetje het ritme kwijt geraakt te zijn na terugkomst uit Barcelona. Voor voetbal, zie hieronder, maar wat beter om mee af te sluiten dan het onderwerp waar elk goed gesprek hier mee begint: het weer.
Nederlands kunnen goed kletsen en klagen over het weer, maar worden daarin toch ruim verslagen door de Britten. Het slechte weer is wellicht een van de dingen waarom Groot-Brittannie het meest bekend staat. Toch is dat bij nadere bestudering niet helemaal terecht, en het is opvallend hoe graag de Britten zich masochistisch in die mythe wentelen. Waar je ook vandaan komt, men gaat er altijd vanuit dat het weer daar beter was, en dat het hier zelfs zo slecht is dat je wel gek moet zijn om te verhuizen.
Nou is 'goed' en 'slecht' weer natuurlijk subjectief. Zo zijn er massa's mensen die voor het weer naar een land als de Dominicaanse Republiek gaan of zelfs verhuizen, terwijl ik het weer daar een van de meest verschrikkelijke nadelen vond: het hele jaar zonder uitzondering verstikkend heet en zweterig vochtig, zonder afwisselende seizoenen, en elk jaar verschrikkelijke stormen en plensregens. Maar kennelijk vinden de meeste mensen dat allemaal juist erg fijn.
Wat mij betreft is het Engelse weer helemaal zo slecht niet; het enige weer waar ik echt mee kan vergelijken is het Nederlandse, en dan zijn mijn ervaringen in Engeland absoluut beter. Het is hier niet zo heel anders, maar er zijn een paar duidelijke verschillen:
1. mildere winters; het is hier vrijwel nooit overdag onder het vriespunt; in Nederland toch altijd wel minstens een weekje per winter.
2. minder bewolking; in Nederland is het veel vaker een hele week donkergrijs. Hier heb je ook wel dat soort dagen, en als het regent is het natuurlijk bewolkt, maar het is veel vaker zo dat de wolken wegtrekken en de zon tussendoor schijnt.
3. minder regen; niemand hier die het wil geloven (je ontneemt ze bijna een essentieel onderdeel van hun nationale identiteit), maar het regent hier echt minder dan in Nederland.

Hierbij moet ik wel zeggen dat mijn ervaringen - in Londen en Sheffield - allebei om de oostkant van het eiland gaan; ten westen van de Pennines (Cornwall, Wales, Manchester/Liverpool, West-Schotland) is het volledig anders, en staat de westust van het eiland blood aan de stormen, regens, en wolken die de Atlantische Oceaan voortdurend aflevert.
Dit alles zijn mijn ervaringen na bijna anderhalf jaar in oost-Engeland. Maar het wordt ook over langere termijn ondersteund door weermetingen. Kijk bijvoorbeeld naar deze mooie GIS weerkaartjes van het Oostenrijkse International Institute for Applied Systems Analysis, en vergelijk Nederland met Sheffield/Londen:
Regen
Temperatuur
Zon
Het opvallendste verschil vind ik dat vooral de herfst niet het seizoen van regen en storm is zoals in Nederland, maar een seizoen van zonnige, heldere dagen. Iets om naar uit te kijken in September. Maar eerst profiteren van de net wat warmere Amsterdamse zomer.

Wij Willen Niet Meedoen

Vrijdag beginnen de Olympische Spelen, die ik volledig kan volgen in Nederland met Oranje bril; een beetje raar na een volledig Union-Black-gekleurde aanloop. De spelen krijgen hier deze keer extra aandacht, omdat de Britten heel veel medailles verwachten - vooral in het baanwielrennen - en omdat het de volgende keer in 2012 hun beurt is in Londen.
Maar niet iedereen hier wil helemaal meedoen aan London 2012. Je wist vast niet dat Groot-Brittannie niet meedoet aan de Spelen met voetbal; niet omdat ze zich niet gekwalificeerd hebben, maar omdat ze helemaal niet aan het kwalificatietoernooi deelnemen. Dat doen ze niet, omdat er met voetbal vier bonden zijn, de Engelse, Schotse, Welshe en Noord-Ierse, en geen overkoepelende Britse voetbalbond. Dus ook geen Brits voetbalelftal, en bij de Olympische Spelen moeten ze als Verenigd Koninkrijk, of 'Team GB', meedoen. Dat was allemaal prima, de Spelen zijn toch voor softe sporten als boogschieten en hinkstapspringen, en niet voor iets wat raakt aan national(istisch)e passies voetbal, rugby, en cricket.
Maar ja, voor London 2012, in eigen huis, zou afwezigheid een beetje raar zijn. En dus zijn er plannen om een Brits voetbalelftal te formeren. Maar dat gaat niet zonder slag of stoot; de Schotse, Welshe, en Noord-Ierse voetbalbonden hebben al hun veto uitgesproken. Ze zijn bang dat dit een stap opweg is naar afschaffing van hun aparte status in de voetbalwereld. En, hoewel ze dat niet zeggen, dat het team gedomineerd zal worden door Engelse spelers. In reactie stelde de Engelse FA voor dan maar een geheel Engels team als 'Team GB' aan te melden: oorlog! Reden voor eindeloze discussies online (753 reacties op moment van schrijven); en zelfs een campagne website tegen deelname. Je kan niet alleen de nationale maar ook klassestrijd proeven, tussen volkssport voetbal en die Olympische kakkersporten; zie bijvoorbeeld de woordpeling met 'cox' (roei-stuurman) en 'balls' en benadrukken van de titel van de voozitter van het Britse NOC Lord Moynihan in dit persbericht.
Dit alles komt natuurlijk voort uit de afwijkende opvatting op de Britse eilanden van concepten als 'nation', 'country' en 'state'; een natie of land hoeven niet per se een onafhankelijke staat te zijn. Toch is de ophef wel opvallend; met rugby spelen de Schotse, Welshe, Engelse en Ierse nationale teams ook eens in de zoveel jaar samen als 'the Lions' als ze op tournee gaan en als 1 team spelen tegen Australie, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika (en dan meestal zelfs samen nog verliezen). En op de Spelen heb je ook zonder problemen een hockey Team GB, met vooral Engelse spelers, en een tennis team met alleen Schotten. Kennelijk is voetbal toch anders. Nu maar hopen dat dit Foppe niet inspireert toch op het laatste moment nog voor Team Fryslan te kiezen...